کاربرد پذیری ابزارهای هوش مصنوعی در آموزش از دیدگاه صاحب نظران
کد مقاله : 1120-JTCONF1
نویسندگان
اسد حجازی *1، زینب صادقی2، مهسان معیری3
1دانشیار گروه مدیریت آموزشی
2استادیار گروه مدیریت آموزشی ، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3شاغل در آموزش و پرورش استان مازندران
چکیده مقاله
هدف این پژوهش، تبیین فرآیند کاربردپذیری ابزارهای هوش مصنوعی در آموزش دوره ابتدایی و ارائه الگویی نظری بر مبنای نظریه داده‌بنیاد است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و بر اساس روش گرندد تئوری اشتراوس و کوربین انجام شد. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از متخصصان حوزه آموزش ابتدایی و فناوری‌های هوش مصنوعی استفاده شد. مصاحبه‌ها به‌صورت حضوری و با میانگین زمان ۶۰ تا ۹۰ دقیقه انجام گرفت و تحلیل داده‌ها از طریق سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت پذیرفت. یافته‌ها نشان داد که شرایط علّی به‌کارگیری ابزارهای هوش مصنوعی شامل «پیشینه و آمادگی معلمان» و «روش‌ها و شیوه‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی» است. شرایط زمینه‌ای دربرگیرنده‌ی «سیاست‌گذاری و توسعه زیرساخت‌ها» و «فرهنگ‌سازی و آموزش سواد دیجیتال» بود. همچنین، عوامل مداخله‌گر نظیر «مدیریت زمان»، «حمایت سازمانی از معلمان» و «چالش‌های فنی و اخلاقی» بر اجرای مؤثر این فناوری تأثیرگذارند. راهبردهای شناسایی‌شده شامل «طراحی آموزشی خلاقانه»، «تقویت یادگیری شخصی‌سازی‌شده»، و «توسعه عدالت آموزشی» است که در نهایت به پیامدهایی همچون «ارتقای کیفیت یادگیری»، «افزایش انگیزه دانش‌آموزان» و «تحول در فرآیند یاددهی–یادگیری» منجر می‌شود. مقوله هسته‌ای استخراج‌شده از داده‌ها «تحول یاددهی–یادگیری در آموزش ابتدایی از طریق ادغام هوش مصنوعی و توسعه زیرساخت‌های فرهنگی و آموزشی» است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بهره‌گیری آگاهانه و مبتنی بر فرهنگ آموزشی از هوش مصنوعی می‌تواند زمینه‌ساز تحول پایدار در نظام آموزش ابتدایی ایران باشد و الگویی برای سیاست‌گذاری آموزشی آینده فراهم آورد.
کلیدواژه ها
ابزارهای هوش مصنوعی،‌ کاربردپذیری،‌ آموزش ابتدایی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی