نقش هم‌آفرینی انسان-هوش مصنوعی در کاهش توهم دانایی دانش‌آموزان از مسیر درگیری شناختی: مرور نظام‌مند
کد مقاله : 1104-JTCONF1
نویسندگان
طیبه تجری *1، طواق گلدی گلشاهی2، امیر میر رشید2
1گروه آموزش علوم تربیتی ،دانشگاه فرهنگیان،تهران ،ایران.
2عدالت 66،کاووش ،کاوه 2
چکیده مقاله
این مرور نظام‌مند با هدف سنتز شواهد موجود درباره نقش هم‌آفرینی انسان و هوش مصنوعی در کاهش توهم دانایی (باور نادرست به یادگیری) دانش‌آموزان از مسیر درگیری شناختی انجام شد. با جست‌وجو در دو پایگاه اطلاعاتی علمی (بازه ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۶)، ۳۱ مقاله شناسایی و بر اساس چارچوبی سه‌حلقه‌ای غربالگری شدند: (۱) هم‌آفرینی و درگیری شناختی، (۲) درگیری شناختی و کاهش توهم دانایی، (۳) استفاده منفعلانه از هوش مصنوعی و توهم دانایی. مقالاتی که دست‌کم برای یکی از حلقه‌ها شواهد فراهم می‌کردند وارد سنتز نهایی شدند و از ۳۱ مقاله، ۷ مقاله واجد شرایط ورود بودند. پنج مقاله از حلقه اول حمایت کردند و نشان دادند که تعامل هم‌آفرینانه با هوش مصنوعی (در قالب «کمک‌خلبان»، «همکار فکری» یا «شریک شناختی») به افزایش درگیری شناختی عمیق، پردازش تأملی و آگاهی فراشناختی می‌انجامد. دو مقاله در حلقه سوم هشدار دادند که استفاده منفعلانه و مصرف‌گرایانه از هوش مصنوعی می‌تواند به «توهم فهم» و «ناآگاهی از ناآگاهی» بینجامد. هیچ مطالعه‌ای حلقه دوم، یعنی نقش میانجی درگیری شناختی، را به‌طور مستقیم آزمون نکرده بود. هم‌گرایی شواهد از دو سر طیف، چارچوب مفهومی یکپارچه‌ای را پشتیبانی می‌کند که در آن هم‌آفرینی با هوش مصنوعی از طریق فعال‌سازی درگیری شناختی می‌تواند سپری در برابر توهم دانایی باشد. این چارچوب، ضمن ارائه رهنمودهایی برای طراحی آموزشی، مسیر پژوهش‌های آتی را نیز مشخص می‌سازد.
کلیدواژه ها
هم‌آفرینی انسان و هوش مصنوعی، توهم دانایی، درگیری شناختی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی