تحلیل محتوای فعالیت‌های طراحی و ساخت در کتاب کار و فناوری پایه هفتم با تأکید بر درک فضایی و تفکر هندسی
کد مقاله : 1078-JTCONF1
نویسندگان
صدیقه صابرماهانی *1، خاطره محمدجعفری2
1گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، تهران،ایران
2گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کتاب کار و فناوری پایه هفتم دوره اول متوسطه با تأکید بر شناسایی و تحلیل ظرفیت فعالیت‌های طراحی و ساخت برای درگیر کردن دانش‌آموزان با مؤلفه‌های درک فضایی و تفکر هندسی و ارائه الگویی برای پیوند بین‌رشته‌ای با درس ریاضی بود. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی با بهره‌گیری از مؤلفه‌های درک فضایی و مفاهیم پایه تفکر هندسی، با توجه به مبانی نظری ون‌هیل بود. جامعه و واحد تحلیل را کتاب کار و فناوری پایه هفتم تشکیل داد که از میان ۱۲ پودمان آن، ۴ پودمان منتخبِ ساخت‌محور (نوآوری و فناوری، نقشه‌کشی، کار با چوب، پوشاک) به صورت هدفمند تحلیل و کدگذاری شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که فعالیت‌های طراحی، اندازه‌گذاری، برش و اتصالات در این پودمان‌ها، فراتر از جنبه‌های صرفا مهارتی، این فعالیت‌ها ظرفیت درگیر کردن دانش‌آموزان با مؤلفه‌های شناختی بنیادینی نظیر تجسم سه‌بعدی از روی نمای دوبعدی، چرخش ذهنی، تبدیل مقیاس و استدلال متقارن را دارند؛ گرچه برخی فعالیت‌ها ظرفیت بالقوه برای درگیر کردن دانش‌آموزان با مفاهیم هندسی دارند، این مفاهیم در بسیاری از موارد به‌صورت صریح در دستورالعمل فعالیت‌ها نام‌گذاری نشده‌اند. بر پایه یافته‌ها، یک چارچوب ۵ مرحله‌ای شامل مشاهده، تجسم، طراحی، ساخت و بازاندیشی به همراه سناریوی تلفیقی و سنجه‌های ارزیابی ارائه شد که می‌تواند به عنوان الگویی کاربردی جهت آموزش بین‌رشته‌ای در اختیار معلمان کار و فناوری و ریاضی قرار گیرد.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، کتاب کار و فناوری، طراحی و ساخت، درک فضایی، تفکر هندسی.
وضعیت: پذیرفته شده